Αν άργησες να πληρώσεις τον λογαριασμό ρεύματος, το πρώτο που χρειάζεται είναι ψυχραιμία και έλεγχος. Η εκπρόθεσμη πληρωμή δεν σημαίνει αυτόματα διακοπή ρεύματος. Συνήθως υπάρχουν στάδια, ειδοποιήσεις και συγκεκριμένες προθεσμίες, ανάλογα με τον πάροχο, τη σύμβαση, τον τύπο πελάτη και το ιστορικό οφειλών.
Πριν ζητήσεις αξιολόγηση ή πριν κάνεις οποιαδήποτε πληρωμή βιαστικά, δες πρώτα τα βασικά σημεία του λογαριασμού: ημερομηνία λήξης, αν η πληρωμή έχει ήδη περαστεί, αν υπάρχει προηγούμενη οφειλή, αν αναγράφεται «ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΟΠΗΣ» και αν ο λογαριασμός είναι έναντι ή εκκαθαριστικός.
1. Έλεγξε πρώτα την ημερομηνία λήξης και την κατάσταση πληρωμής
Μην κοιτάς μόνο την ημερομηνία έκδοσης του λογαριασμού. Αυτό που έχει σημασία είναι η ημερομηνία λήξης εξόφλησης. Για μικρούς πελάτες, η προθεσμία εξόφλησης δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 20 ημέρες από την αποστολή του λογαριασμού, σύμφωνα με τον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. Άρα, πριν θεωρήσεις ότι έχεις καθυστερήσει πολύ, επιβεβαίωσε ποια είναι η πραγματική προθεσμία που αναγράφεται.
Αν έχεις πληρώσει πρόσφατα, έλεγξε αν η πληρωμή έχει περαστεί στο σύστημα του παρόχου. Αν πλήρωσες μέσω τράπεζας, web banking, πάγιας εντολής ή τρίτου σημείου πληρωμής, μπορεί να υπάρχει καθυστέρηση στην ενημέρωση. Κράτησε πάντα το αποδεικτικό πληρωμής.
Πρακτικά, έλεγξε:
- ημερομηνία έκδοσης λογαριασμού,
- ημερομηνία λήξης πληρωμής,
- ποσό προς πληρωμή,
- αν φαίνεται «εξοφλημένο» στο app ή στο site του παρόχου,
- αν η πάγια εντολή εκτελέστηκε κανονικά,
- αν πλήρωσες με σωστό κωδικό ηλεκτρονικής πληρωμής.
Αν έχεις λάβει SMS, email ή τηλεφώνημα για οφειλή, διασταύρωσέ το από το επίσημο κανάλι του παρόχου. Απόφυγε να πληρώνεις μέσω ύποπτων συνδέσμων ή μηνυμάτων που δεν μπορείς να επιβεβαιώσεις.
2. Δες αν υπάρχει προηγούμενη οφειλή ή «ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΟΠΗΣ»
Ένα συχνό μπέρδεμα είναι ότι ο καταναλωτής βλέπει μόνο την τρέχουσα κατανάλωση, ενώ το συνολικό ποσό περιλαμβάνει και προηγούμενη ανεξόφλητη οφειλή. Αν ένας λογαριασμός δεν πληρωθεί στην ώρα του, η ληξιπρόθεσμη οφειλή μπορεί να εμφανιστεί στον επόμενο λογαριασμό και ενδέχεται να επιβαρυνθεί με νόμιμο τόκο υπερημερίας.
Γι’ αυτό χρειάζεται να ξεχωρίσεις:
- ποιο ποσό αφορά τον τρέχοντα λογαριασμό,
- ποιο ποσό αφορά προηγούμενη οφειλή,
- αν υπάρχουν τόκοι ή λοιπές επιβαρύνσεις,
- ποιο είναι το συνολικό ποσό που ζητείται να πληρωθεί.
Στον λογαριασμό πρέπει επίσης να εμφανίζονται βασικές πληροφορίες, όπως η ημερομηνία λήξης, οι τρόποι πληρωμής, οι προηγούμενες ανεξόφλητες οφειλές και, όπου εφαρμόζεται, ειδική ένδειξη «ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΟΠΗΣ».
Αν δεις τέτοια ένδειξη, μην το αγνοήσεις. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα γίνει άμεσα διακοπή, αλλά σημαίνει ότι η οφειλή έχει προχωρήσει σε σοβαρότερο στάδιο και χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον πάροχο. Ο Κώδικας προβλέπει διαδικασίες με προθεσμίες και κοινοποιήσεις πριν από εντολή απενεργοποίησης μετρητή, όμως τα ακριβή βήματα εξαρτώνται από την περίπτωση.
3. Έλεγξε αν ο λογαριασμός είναι έναντι ή εκκαθαριστικός
Πριν καταλήξεις ότι το πρόβλημα είναι μόνο η εκπρόθεσμη πληρωμή, δες αν ο λογαριασμός είναι έναντι ή εκκαθαριστικός.
Ο έναντι λογαριασμός βασίζεται συνήθως σε εκτίμηση κατανάλωσης. Ο εκκαθαριστικός βασίζεται σε πραγματική ή καταχωρημένη ένδειξη μετρητή και μπορεί να διορθώνει προηγούμενες εκτιμήσεις. Αυτό σημαίνει ότι ένας εκκαθαριστικός λογαριασμός μπορεί να είναι αρκετά υψηλότερος, όχι επειδή υπήρξε απαραίτητα λάθος, αλλά επειδή συμπεριλαμβάνει διαφορά κατανάλωσης προηγούμενης περιόδου.
Δες στον λογαριασμό:
- την περίοδο κατανάλωσης,
- τις ενδείξεις μετρητή,
- αν η ένδειξη είναι πραγματική ή εκτιμώμενη,
- τις kWh που χρεώθηκαν,
- αν υπάρχει μεγάλη διαφορά σε σχέση με προηγούμενους λογαριασμούς.
Η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει ότι οι καταναλωτές μπορούν να καταχωρούν ένδειξη μετρητή μέσω παρόχου ή ΔΕΔΔΗΕ, ώστε η τιμολόγηση να βασίζεται όσο γίνεται σε πραγματικά στοιχεία. Αυτό βοηθά να αποφεύγονται μεγάλες διακυμάνσεις από εκτιμήσεις.
Επίσης, θυμήσου ότι ο λογαριασμός ρεύματος δεν περιλαμβάνει μόνο την αξία της ενέργειας. Περιλαμβάνει χρεώσεις προμήθειας, ρυθμιζόμενες χρεώσεις, χρεώσεις δικτύου και άλλες επιβαρύνσεις. Άρα μια αύξηση στο τελικό ποσό δεν σημαίνει πάντα μόνο αύξηση στην τιμή της kWh.
4. Δες αν υπάρχουν χρεώσεις υπερημερίας ή έξοδα διακοπής/επανασύνδεσης
Όταν μια οφειλή μένει απλήρωτη, μπορεί να εμφανιστούν πρόσθετες επιβαρύνσεις. Αυτές μπορεί να αφορούν τόκο υπερημερίας ή, σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, έξοδα που σχετίζονται με διαδικασίες διακοπής και επανασύνδεσης.
Δεν χρειάζεται να πανικοβληθείς, αλλά χρειάζεται να τα ελέγξεις προσεκτικά. Αν βλέπεις χρεώσεις που δεν καταλαβαίνεις, σημείωσε ακριβώς την περιγραφή τους όπως εμφανίζεται στον λογαριασμό και ζήτησε διευκρίνιση από τον πάροχο.
Σε περιπτώσεις διακοπής ή επανασύνδεσης λόγω χρέους μπορεί να υπάρχουν σχετικές χρεώσεις εργασιών, οι οποίες πρέπει να ελέγχονται με βάση τα ισχύοντα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ και την ενημέρωση του παρόχου. Μην βασίζεσαι σε παλιά ποσά που μπορεί να βρήκες online, γιατί τέτοιες χρεώσεις μπορεί να αλλάζουν.
Αν δεν μπορείς να πληρώσεις όλο το ποσό, επικοινώνησε άμεσα με τον πάροχο για πιθανό διακανονισμό. Ο Κώδικας Προμήθειας προβλέπει ότι οι προμηθευτές μπορούν να παρέχουν προγράμματα ρύθμισης ή διακανονισμού οφειλών, ιδίως με δόσεις, με διαφανή κριτήρια. Είναι προτιμότερο να κινηθείς πριν συσσωρευτούν νέες προθεσμίες και νέες οφειλές.
5. Αν ανήκεις σε ευάλωτη κατηγορία, ενημέρωσε άμεσα τον πάροχο
Αν είσαι ευάλωτος οικιακός πελάτης, υπάρχουν ειδικές προβλέψεις που μπορεί να σε αφορούν. Ενδεικτικά, για ευάλωτους πελάτες η προθεσμία εξόφλησης δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 40 ημέρες, ενώ προβλέπεται δυνατότητα τμηματικής και άτοκης εξόφλησης.
Υπάρχουν επίσης περιορισμοί σε εντολές απενεργοποίησης ή καταγγελίας σύμβασης σε συγκεκριμένες περιόδους, όπως από Νοέμβριο έως Μάρτιο και τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, καθώς και ειδικές προβλέψεις για περιπτώσεις σοβαρών προβλημάτων υγείας ή μηχανικής υποστήριξης.
Αν θεωρείς ότι ανήκεις σε ευάλωτη κατηγορία, μην περιμένεις. Ενημέρωσε τον πάροχο και ρώτησε ποια δικαιολογητικά χρειάζονται. Η προστασία δεν λειτουργεί σωστά αν ο πάροχος δεν έχει ενημερωθεί ή αν δεν έχουν υποβληθεί τα απαραίτητα στοιχεία.
6. Αν διαφωνείς με τον λογαριασμό, κράτα αποδείξεις και κάνε γραπτή αντίρρηση
Αν πιστεύεις ότι ο λογαριασμός είναι λάθος, μην περιοριστείς σε ένα τηλεφώνημα. Κράτησε αποδεικτικά πληρωμών, προηγούμενους λογαριασμούς, φωτογραφία του μετρητή και κάθε σχετική επικοινωνία.
Η αμφισβήτηση οφειλής πρέπει να γίνεται τεκμηριωμένα και γραπτά προς τον προμηθευτή, μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες. Ο προμηθευτής οφείλει να απαντήσει τεκμηριωμένα και να δώσει νέα προθεσμία εξόφλησης σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται.
Αν το θέμα δεν λυθεί, υπάρχουν διαθέσιμα κανάλια υποστήριξης καταναλωτών, όπως η πλατφόρμα MyRAE για αιτήματα και παράπονα προς παρόχους ή διαχειριστές. Σε επόμενο στάδιο, εφόσον έχει προηγηθεί παράπονο που δεν τελεσφόρησε, μπορεί να εξεταστεί και η διαδικασία του Ενεργειακού Διαμεσολαβητή.
Αν έχεις μπερδευτεί με προηγούμενες οφειλές, έναντι και εκκαθαριστικούς λογαριασμούς, χρεώσεις υπερημερίας ή ειδοποιήσεις, μπορείς να ζητήσεις αξιολόγηση λογαριασμού στο [VoltGo](https://voltgo.gr/). Η ομάδα της ENERGYS μπορεί να σε βοηθήσει να δεις πιο καθαρά τι χρεώνεται, τι χρειάζεται διευκρίνιση και ποια είναι τα επόμενα πρακτικά βήματα.
