Τέλος Αυγούστου στην αγορά ρεύματος: τι αξίζει να κοιτάς
Το τέλος Αυγούστου είναι μια περίοδος όπου η αγορά ρεύματος συχνά χρειάζεται πιο προσεκτική ανάγνωση, όχι βιαστικά συμπεράσματα. Η ζήτηση μπορεί να επηρεάζεται ακόμη από τη χρήση κλιματιστικών, ενώ σταδιακά επιστρέφουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην κανονική τους λειτουργία. Παράλληλα, το μείγμα παραγωγής και οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά διαμορφώνονται από πολλούς παράγοντες που αλλάζουν μέσα στην ημέρα.
Για έναν καταναλωτή ή μια μικρή επιχείρηση, το ζητούμενο δεν είναι να προβλέψει την αγορά. Είναι να ξέρει ποια στοιχεία αξίζει να παρακολουθεί, ώστε να καταλαβαίνει καλύτερα τι συμβαίνει πίσω από τους λογαριασμούς και τις χρεώσεις. Χρήσιμες πηγές για τέτοια ανάγνωση είναι τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας και, όπου χρειάζεται, οι δημοσιεύσεις της ΡΑΑΕΥ.
Η ζήτηση: πόσο ρεύμα καταναλώνεται και πότε
Το πρώτο στοιχείο που αξίζει να παρακολουθείς είναι η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Με απλά λόγια, η ζήτηση δείχνει πόσο ρεύμα χρειάζεται το σύστημα σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας.
Στο τέλος Αυγούστου, η ζήτηση μπορεί να παρουσιάζει ενδιαφέρον για τρεις λόγους:
- παραμένει πιθανή η χρήση κλιματιστικών, ειδικά σε θερμές ημέρες,
- πολλές επιχειρήσεις επιστρέφουν σταδιακά σε κανονικό ωράριο,
- τα νοικοκυριά επανέρχονται σε πιο σταθερό καθημερινό πρόγραμμα.
Δεν αρκεί όμως να κοιτάμε μόνο αν η συνολική ζήτηση είναι υψηλή ή χαμηλή. Σημασία έχει και το πότε εμφανίζεται. Άλλο είναι η κατανάλωση να αυξάνεται το μεσημέρι, όταν υπάρχει συνήθως μεγαλύτερη παραγωγή από φωτοβολταϊκά, και άλλο να πιέζεται το σύστημα τις βραδινές ώρες, όταν η ηλιακή παραγωγή έχει μειωθεί.
Γι’ αυτό, η ωριαία εικόνα είναι πιο χρήσιμη από έναν γενικό μέσο όρο. Ο ΑΔΜΗΕ δημοσιεύει στοιχεία που βοηθούν στην παρακολούθηση του φορτίου και της λειτουργίας του συστήματος. Για τον απλό καταναλωτή, η πρακτική ανάγνωση είναι η εξής: οι ώρες υψηλής ζήτησης μπορεί να επηρεάζουν το συνολικό περιβάλλον της αγοράς, αλλά δεν μεταφράζονται αυτόματα και με τον ίδιο τρόπο σε κάθε λογαριασμό.
Το μείγμα παραγωγής: από πού ήρθε το ρεύμα
Το δεύτερο στοιχείο είναι το μείγμα παραγωγής. Δηλαδή, ποιες τεχνολογίες κάλυψαν τη ζήτηση: ανανεώσιμες πηγές, φυσικό αέριο, λιγνίτης, υδροηλεκτρικά, εισαγωγές ή άλλες πηγές.
Η σύνθεση αυτή έχει σημασία γιατί δεν έχουν όλες οι πηγές το ίδιο κόστος λειτουργίας, την ίδια διαθεσιμότητα ή την ίδια συμπεριφορά μέσα στην ημέρα. Για παράδειγμα, τα φωτοβολταϊκά αποδίδουν όταν υπάρχει ηλιοφάνεια, ενώ άλλες μονάδες μπορούν να καλύπτουν ώρες όπου η παραγωγή από ΑΠΕ μειώνεται.
Στην πράξη, όταν παρακολουθείς το μείγμα παραγωγής, αξίζει να κοιτάς:
- πόσο συμμετέχουν οι ΑΠΕ μέσα στην ημέρα,
- τι ρόλο έχουν οι μονάδες φυσικού αερίου,
- αν υπάρχουν σημαντικές εισαγωγές ή εξαγωγές,
- πώς αλλάζει η εικόνα από τις μεσημεριανές στις βραδινές ώρες.
Δεν χρειάζεται να βγάζεις βιαστικό συμπέρασμα από μία ημέρα. Μια μεμονωμένη εικόνα μπορεί να επηρεάζεται από καιρό, συντήρηση μονάδων, διασυνδέσεις ή άλλους τεχνικούς λόγους. Η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι να παρακολουθείς τάσεις σε περισσότερες ημέρες και να διασταυρώνεις τα στοιχεία από επίσημες πηγές.
Η χονδρεμπορική αγορά: τι δείχνει και τι δεν δείχνει
Η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι το σημείο όπου διαμορφώνονται τιμές για την αγορά και πώληση ρεύματος μεταξύ συμμετεχόντων της αγοράς. Στην Ελλάδα, βασική πηγή για τέτοια στοιχεία είναι το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας.
Για έναν καταναλωτή, η χονδρεμπορική τιμή μπορεί να είναι χρήσιμη ως ένδειξη του γενικού περιβάλλοντος της αγοράς. Δεν είναι όμως ο λογαριασμός σου. Ο τελικός λογαριασμός περιλαμβάνει και άλλες χρεώσεις, όπως ρυθμιζόμενες χρεώσεις, φόρους, τέλη, πάγια και τους όρους του προγράμματος που έχεις επιλέξει.
Επίσης, δεν επηρεάζονται όλα τα προγράμματα με τον ίδιο τρόπο. Ένα κυμαινόμενο πρόγραμμα μπορεί να ακολουθεί διαφορετική λογική από ένα σταθερό πρόγραμμα. Ακόμη και μεταξύ κυμαινόμενων προϊόντων, οι όροι μπορεί να διαφέρουν. Γι’ αυτό δεν είναι σωστό να βλέπουμε μια χονδρεμπορική μεταβολή και να συμπεραίνουμε αυτόματα τι θα συμβεί στον επόμενο λογαριασμό.
Πρακτικά, η χονδρεμπορική αγορά βοηθά να καταλάβεις το πλαίσιο. Για την προσωπική σου εικόνα, χρειάζεται να κοιτάξεις τον πραγματικό λογαριασμό, την κατανάλωση σε kWh και τους όρους του προγράμματός σου.
Γιατί οι μέσοι όροι μπορεί να μπερδεύουν
Ένα συχνό λάθος είναι να κοιτάμε μόνο έναν ημερήσιο ή μηνιαίο μέσο όρο και να θεωρούμε ότι έχουμε πλήρη εικόνα. Στην αγορά ρεύματος, η ώρα έχει μεγάλη σημασία.
Μπορεί μια ημέρα να έχει χαμηλότερες τιμές σε συγκεκριμένες ώρες και υψηλότερες σε άλλες. Μπορεί επίσης η συνολική ζήτηση να φαίνεται συγκρατημένη, αλλά να υπάρχουν ώρες με μεγαλύτερη πίεση. Αντίστοιχα, η υψηλή παραγωγή από ΑΠΕ σε ένα μέρος της ημέρας δεν σημαίνει ότι όλο το 24ωρο έχει την ίδια εικόνα.
Για πιο σωστή ανάγνωση, αξίζει να ξεχωρίζεις:
- ημερήσια εικόνα από ωριαία εικόνα,
- συνολική αγορά από δικό σου πρόγραμμα,
- χονδρεμπορική τιμή από τελικό λογαριασμό,
- προσωρινή μεταβολή από σταθερή τάση.
Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για μικρές επιχειρήσεις που έχουν συγκεκριμένες ώρες λειτουργίας. Ένα κατάστημα, ένα γραφείο ή ένας επαγγελματικός χώρος δεν καταναλώνει απαραίτητα όπως ένα νοικοκυριό. Άρα η ανάγνωση της αγοράς έχει νόημα μόνο όταν συνδέεται με το πραγματικό προφίλ κατανάλωσης.
Τι μπορείς να κάνεις πρακτικά ως καταναλωτής
Η παρακολούθηση της αγοράς δεν χρειάζεται να γίνει καθημερινή αγωνία. Μπορεί όμως να σε βοηθήσει να κάνεις πιο ψύχραιμες ερωτήσεις για τον λογαριασμό σου.
Τα πιο πρακτικά βήματα είναι:
- δες πόσες kWh κατανάλωσες στον τελευταίο λογαριασμό,
- σύγκρινε την κατανάλωση με προηγούμενους μήνες και όχι μόνο το τελικό ποσό,
- έλεγξε αν ο λογαριασμός είναι έναντι ή εκκαθαριστικός,
- διάβασε τον τύπο προγράμματος που έχεις,
- ξεχώρισε τις χρεώσεις προμήθειας από τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις,
- κράτησε σημείωση για περιόδους έντονης χρήσης κλιματισμού ή επαγγελματικού εξοπλισμού.
Αν κάτι δεν είναι ξεκάθαρο, η καλύτερη κίνηση δεν είναι να βασιστείς σε μια γενική είδηση για την αγορά, αλλά να αξιολογήσεις τον δικό σου λογαριασμό. Στο VoltGo μπορείς να ζητήσεις αξιολόγηση λογαριασμού, ώστε να δεις πιο καθαρά τι πληρώνεις, ποια είναι η κατανάλωσή σου και ποια σημεία αξίζει να ελεγχθούν.
Η ENERGYS αντιμετωπίζει αυτά τα στοιχεία πρακτικά: πρώτα κατανόηση του λογαριασμού και της κατανάλωσης, μετά έλεγχος των διαθέσιμων επιλογών όπου χρειάζεται. Έτσι, η εικόνα της αγοράς γίνεται χρήσιμο εργαλείο και όχι αφορμή για βιαστικά συμπεράσματα.
