Γρήγορη απάντηση: δεν αρκεί να υπάρχουν φθηνές ώρες
Ένα πρόγραμμα με χρονικές ζώνες μπορεί να σου ταιριάζει περισσότερο όταν η κατανάλωσή σου πέφτει ήδη σε ώρες χαμηλότερης χρέωσης ή όταν μπορείς ρεαλιστικά να μετακινήσεις μεγάλες χρήσεις ρεύματος σε αυτές τις ώρες, χωρίς να δυσκολέψεις την καθημερινότητά σου.
Το βασικό λάθος είναι να κοιτάς μόνο τις «φθηνότερες ώρες» και όχι το δικό σου προφίλ κατανάλωσης. Αν, για παράδειγμα, το σπίτι καταναλώνει κυρίως πρωί και βράδυ, αλλά οι χαμηλότερες ζώνες είναι μεσημέρι ή νύχτα, χρειάζεται να δεις αν μπορείς να αλλάξεις συνήθειες. Αν δεν μπορείς, το πρόγραμμα μπορεί να μην έχει το αποτέλεσμα που περιμένεις.
Ο πρακτικός έλεγχος γίνεται σε τρία βήματα: βλέπεις πότε καταναλώνεις, ποιες συσκευές δημιουργούν την κατανάλωση και ποιες από αυτές μπορούν να προγραμματιστούν ή να μετακινηθούν χρονικά.
Τι σημαίνει πρόγραμμα με χρονικές ζώνες
Στα προγράμματα με χρονικές ζώνες η τιμή της ενέργειας δεν είναι ίδια όλη την ημέρα. Υπάρχουν ώρες όπου η χρέωση μπορεί να είναι χαμηλότερη και άλλες όπου μπορεί να είναι υψηλότερη ή απλώς διαφορετική, ανάλογα με το πρόγραμμα και τον προμηθευτή.
Στην Ελλάδα υπάρχει το διζωνικό σύστημα μειωμένης τιμολόγησης του ΔΕΔΔΗΕ, το οποίο ισχύει από 01/02/2025. Το σύστημα αυτό δίνει τη δυνατότητα κατανάλωσης σε συγκεκριμένες ώρες μειωμένης ζώνης, όμως οι τελικές χρεώσεις καθορίζονται από τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας. Άρα, δεν αρκεί να ξέρεις τις ώρες· πρέπει να δεις και τους όρους του προγράμματος που εξετάζεις.
Στο διζωνικό σύστημα, οι ζώνες είναι διαφορετικές ανά εποχή:
- Χειμερινό ωράριο, Νοέμβριος έως Μάρτιος: 12:00–15:00 και 02:00–05:00.
- Θερινό ωράριο, Απρίλιος έως Οκτώβριος: 11:00–15:00 και 02:00–04:00.
Υπάρχει επίσης πλαίσιο για δυναμικά, ή αλλιώς πορτοκαλί, τιμολόγια, όπου η τελική τιμή μπορεί να αλλάζει ανά ώρα. Αυτά απαιτούν κατάλληλο ευφυή μετρητή και σύμβαση δυναμικής τιμολόγησης. Σε τέτοια προγράμματα, το ζητούμενο είναι ακόμη πιο πρακτικό: μπορείς να προσαρμόζεις τη χρήση σου όταν γνωρίζεις τις τιμές της επόμενης ημέρας;
Κάνε έλεγχο 7–14 ημερών στο σπίτι σου
Πριν επιλέξεις πρόγραμμα με χρονικές ζώνες, κάνε έναν απλό έλεγχο για μία έως δύο εβδομάδες. Δεν χρειάζεται να είναι τέλειος. Χρειάζεται όμως να σου δείξει πού πηγαίνουν οι περισσότερες kWh.
Χώρισε την ημέρα σου σε τρεις βασικές περιόδους:
- Πρωί: από το ξύπνημα έως περίπου το μεσημέρι.
- Μεσημέρι/απόγευμα: ειδικά τις ώρες 11:00–15:00 ή 12:00–15:00, ανάλογα με την εποχή.
- Βράδυ/νύχτα: από το απόγευμα έως τον ύπνο και, όπου υπάρχει προγραμματισμός, τις νυχτερινές ώρες.
Για κάθε ημέρα, σημείωσε ποιες συσκευές λειτούργησαν και περίπου για πόση ώρα. Για παράδειγμα: πλυντήριο ρούχων στις 19:00, πλυντήριο πιάτων στις 22:30, θερμοσίφωνας στις 07:30, κλιματιστικό από 20:00 έως 23:00.
Αν έχεις πρόσβαση σε ωριαία δεδομένα κατανάλωσης, ο έλεγχος είναι πιο εύκολος. Σύγκρινε την κατανάλωση ανά ώρα ή ανά ζώνη για 7–14 ημέρες. Αν δεν έχεις τέτοια δεδομένα, χρησιμοποίησε τον λογαριασμό σου, τις ενδείξεις του μετρητή και ένα απλό ημερολόγιο συσκευών.
Σε μετρητή διπλής εγγραφής, ο ΔΕΔΔΗΕ αναφέρει ότι υπάρχουν δύο ενδείξεις: Κ για ημερήσια κατανάλωση και Μ για μειωμένη ή νυχτερινή κατανάλωση. Αυτές οι ενδείξεις μπορούν να σε βοηθήσουν να καταλάβεις αν ήδη χρησιμοποιείς σημαντικό μέρος της ενέργειας σε μειωμένη ζώνη.
Ποιες συσκευές αξίζει να κοιτάξεις πρώτα
Δεν έχουν όλες οι συσκευές την ίδια σημασία. Κάποιες καταναλώνουν λίγο, κάποιες λειτουργούν συνεχώς και κάποιες έχουν μεγάλη κατανάλωση αλλά μπορούν να προγραμματιστούν.
Ξεκίνα από τις συσκευές που είναι πιο εύκολο να μετακινηθούν χρονικά:
- Πλυντήριο ρούχων, ειδικά αν έχει καθυστέρηση έναρξης.
- Πλυντήριο πιάτων, που μπορεί συχνά να δουλέψει αργότερα.
- Θερμοσίφωνας ή ηλεκτρική παραγωγή ζεστού νερού, αν υπάρχει timer και σωστή χρήση.
- Φόρτιση ηλεκτρικού οχήματος, όπου η μετακίνηση σε νυχτερινές ώρες μπορεί να είναι πρακτική.
- Αφυγραντήρας ή άλλες συσκευές με χρονοδιακόπτη.
- Αντλία θερμότητας ή κλιματισμός, όταν υπάρχει δυνατότητα προγραμματισμού και δεν επηρεάζεται η άνεση.
Μετά δες τις καταναλώσεις που είναι δύσκολο να αλλάξουν. Το ψυγείο, για παράδειγμα, λειτουργεί όλο το 24ωρο και δεν μπορείς να το «μεταφέρεις» σε άλλη ώρα. Το μαγείρεμα γίνεται συνήθως όταν το χρειάζεσαι. Ο φωτισμός χρησιμοποιείται όταν υπάρχει ανάγκη. Αυτές οι χρήσεις πρέπει να θεωρούνται κυρίως σταθερές.
Ο σωστός διαχωρισμός είναι:
- Αμετακίνητες καταναλώσεις: ψυγείο, φωτισμός όταν χρειάζεται, βασικές καθημερινές χρήσεις.
- Μερικώς μετακινούμενες: μαγείρεμα, θέρμανση ή ψύξη, ανάλογα με το πρόγραμμα της οικογένειας.
- Εύκολα μετακινούμενες: πλυντήρια, φόρτιση, θερμοσίφωνας με timer, συσκευές με καθυστέρηση έναρξης.
Αν οι μεγαλύτερες καταναλώσεις σου ανήκουν στην τρίτη ομάδα, τότε έχει νόημα να εξετάσεις πιο σοβαρά ένα πρόγραμμα με χρονικές ζώνες.
Πώς να βγάλεις πρακτικό συμπέρασμα
Στο τέλος του ελέγχου, μην ψάχνεις ένα μαγικό ποσοστό. Δεν υπάρχει ασφαλής γενικός κανόνας τύπου «αν μετακινείς Χ% συμφέρει», γιατί το αποτέλεσμα εξαρτάται από τις χρεώσεις του προγράμματος, το πάγιο, τη διαφορά τιμής ανά ζώνη, τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις και τις δικές σου συνήθειες.
Αντί για αυτό, απάντησε σε πέντε απλές ερωτήσεις:
1. Έχω ήδη κατανάλωση μέσα στις μειωμένες ζώνες; 2. Μπορώ να βάζω πλυντήριο ρούχων ή πιάτων σε αυτές τις ώρες; 3. Μπορώ να προγραμματίζω θερμοσίφωνα, φόρτιση ή άλλες μεγάλες συσκευές; 4. Θα τηρώ αυτό το πρόγραμμα στην πράξη ή μόνο θεωρητικά; 5. Αν αλλάξω ώρες χρήσης, επηρεάζεται η άνεση, ο ύπνος ή η καθημερινότητα του σπιτιού;
Αν οι απαντήσεις δείχνουν ότι μπορείς να μετακινήσεις ουσιαστική κατανάλωση χωρίς ενόχληση, τότε ένα πρόγραμμα με χρονικές ζώνες μπορεί να ταιριάζει στο προφίλ σου. Αν όμως η χρήση σου είναι κυρίως αμετακίνητη ή γίνεται σε ώρες υψηλότερης χρέωσης, χρειάζεται προσοχή πριν το επιλέξεις.
Πριν αλλάξεις πρόγραμμα, σύγκρινε με βάση τη δική σου χρήση
Το πιο χρήσιμο βήμα πριν αποφασίσεις είναι να συγκρίνεις διαθέσιμες επιλογές με βάση το δικό σου μοτίβο κατανάλωσης, όχι με βάση μια γενική υπόσχεση. Ένα πρόγραμμα με χρονικές ζώνες είναι εργαλείο: δουλεύει καλύτερα όταν ταιριάζει στις συνήθειες και στις συσκευές σου.
Στο VoltMarket μπορείς να ελέγξεις διαθέσιμες επιλογές και να ξεκινήσεις online τη διαδικασία αλλαγής παρόχου. Η ENERGYS ελέγχει και διεκπεραιώνει τη διαδικασία, ώστε να υπάρχει πρακτική καθοδήγηση και όχι απλώς μια επιλογή στα τυφλά.
Πριν κάνεις το επόμενο βήμα, κράτησε για λίγες ημέρες σημειώσεις, δες ποιες kWh μπορούν να μετακινηθούν και μετά αξιολόγησε το πρόγραμμα. Έτσι η επιλογή βασίζεται σε πραγματική χρήση και όχι σε μια θεωρητικά χαμηλότερη χρέωση που μπορεί να μην αξιοποιείς.
