Το καλοκαίρι ο ηλιακός θερμοσίφωνας συνήθως καλύπτει μεγάλο μέρος των αναγκών για ζεστό νερό. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ηλεκτρική αντίσταση δεν μπορεί να γράψει ρεύμα. Γράφει όταν είναι ενεργοποιημένη από τον διακόπτη και ο θερμοστάτης ζητήσει θέρμανση, επειδή το νερό στο μπόιλερ έχει πέσει κάτω από τη θερμοκρασία ρύθμισης.
Με απλά λόγια: ο ανεβασμένος διακόπτης δεν σημαίνει πάντα ότι καταναλώνεις εκείνη τη στιγμή. Σημαίνει όμως ότι έχεις αφήσει την αντίσταση διαθέσιμη να δουλέψει μόλις «δει» ανάγκη ο θερμοστάτης. Εκεί κρύβονται πολλές καλοκαιρινές kWh που δεν τις καταλαβαίνεις.
Πότε γράφει ρεύμα η αντίσταση του ηλιακού
Η ηλεκτρική αντίσταση είναι η εφεδρική λύση του ηλιακού θερμοσίφωνα. Υπάρχει για τις ημέρες ή τις ώρες που η ηλιακή ενέργεια δεν αρκεί για να ζεστάνει το νερό στο επίπεδο που θέλεις.
Στην πράξη, ρεύμα γράφει όταν ισχύουν μαζί τα εξής:
- ο διακόπτης του θερμοσίφωνα στον πίνακα είναι ανεβασμένος,
- η εγκατάσταση επιτρέπει την τροφοδότηση της αντίστασης,
- ο θερμοστάτης μετρά θερμοκρασία χαμηλότερη από τη ρύθμιση,
- περνά ρεύμα από την αντίσταση.
Αν το νερό είναι ήδη αρκετά ζεστό, ο θερμοστάτης μπορεί να μην ενεργοποιήσει την αντίσταση, παρότι ο διακόπτης είναι ανεβασμένος. Αν όμως μετά από ντους μπει κρύο νερό στο μπόιλερ, ή αν έχει προηγηθεί συννεφιά, η θερμοκρασία μπορεί να πέσει και τότε η αντίσταση να ξεκινήσει.
Γι’ αυτό ο κανόνας είναι πρακτικός: δεν αφήνουμε τον διακόπτη ανεβασμένο «για καλό και για κακό». Τον χρησιμοποιούμε μόνο όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Γιατί μπορεί να χρειαστεί ρεύμα ακόμη και το καλοκαίρι
Το καλοκαίρι υπάρχει περισσότερη ηλιοφάνεια, αλλά η απόδοση του ηλιακού δεν είναι πάντα ίδια. Επηρεάζεται από τον καιρό, τη θέση των συλλεκτών, τη σκίαση, τη σκόνη, την κατανάλωση νερού και την κατάσταση της εγκατάστασης.
Μπορεί να χρειαστεί ηλεκτρική υποβοήθηση σε περιπτώσεις όπως:
- δύο ή τρεις συνεχόμενες ημέρες με συννεφιά,
- πολλά ντους μέσα σε λίγες ώρες,
- χρήση ζεστού νερού αργά το βράδυ ή πολύ νωρίς το πρωί,
- μπόιλερ μικρό για τις ανάγκες του σπιτιού,
- συλλέκτες με σκόνη, φύλλα ή σκίαση,
- παλιά εγκατάσταση με άλατα ή μειωμένη απόδοση,
- κακή μόνωση σε σωληνώσεις που χάνουν θερμότητα.
Ένα συνηθισμένο λάθος είναι να ανοίγει κάποιος την αντίσταση το πρωί «για σιγουριά», ενώ μέσα στην ημέρα ο ήλιος θα μπορούσε να ζεστάνει το νερό. Άλλο λάθος είναι να μένει ο διακόπτης ανεβασμένος μετά από μια βραδινή χρήση. Τότε, αν πέσει η θερμοκρασία του νερού, η αντίσταση μπορεί να ξαναδουλέψει χωρίς να το προσέξεις.
Πώς υπολογίζεις περίπου τις kWh
Η κατανάλωση σε kWh υπολογίζεται απλά:
kWh = ισχύς σε kW x ώρες λειτουργίας
Πολλοί ηλιακοί θερμοσίφωνες έχουν ηλεκτρική αντίσταση περίπου 3 έως 4 kW, ανάλογα με το μοντέλο. Σε ελληνικά τεχνικά εγχειρίδια αναφέρεται ενδεικτικά αντίσταση 4 kW και θερμοστάτης γύρω στους 60°C, αλλά αυτό δεν είναι κανόνας για κάθε συσκευή. Πρέπει πάντα να κοιτάς τα στοιχεία του δικού σου θερμοσίφωνα.
Αν πάρουμε ως παράδειγμα αντίσταση 4 kW:
- 15 λεπτά συνεχούς λειτουργίας γράφουν περίπου 1 kWh,
- 30 λεπτά συνεχούς λειτουργίας γράφουν περίπου 2 kWh,
- 60 λεπτά συνεχούς λειτουργίας γράφουν περίπου 4 kWh.
Προσοχή: ο πραγματικός χρόνος λειτουργίας μπορεί να μην είναι συνεχόμενος. Ο θερμοστάτης μπορεί να κόψει όταν πιάσει θερμοκρασία και να ξαναδώσει ρεύμα αν πέσει ξανά. Άρα το ότι ο διακόπτης ήταν ανεβασμένος για 40 λεπτά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η αντίσταση δούλεψε ασταμάτητα για 40 λεπτά. Όμως αν η αντίσταση δουλέψει αρκετή ώρα, η κατανάλωση φαίνεται γρήγορα στον μετρητή.
Πρακτικός έλεγχος στο σπίτι
Αν θέλεις να δεις αν ο ηλιακός γράφει ρεύμα, κάνε έναν απλό έλεγχο χωρίς να πειράξεις την εγκατάσταση.
Πρώτα, σημείωσε την ένδειξη του μετρητή ρεύματος πριν ανεβάσεις τον διακόπτη του θερμοσίφωνα. Καλό είναι εκείνη την ώρα να μη δουλεύουν άλλες μεγάλες συσκευές, όπως φούρνος, κλιματιστικό ή πλυντήριο. Μετά άφησε τον θερμοσίφωνα ανοιχτό για συγκεκριμένο χρόνο, για παράδειγμα 15 ή 30 λεπτά, και σημείωσε ξανά την ένδειξη.
Η διαφορά στις kWh σου δείχνει περίπου τι κατανάλωσε το σπίτι σε αυτό το διάστημα. Αν όλες οι άλλες συσκευές ήταν χαμηλά, μπορείς να καταλάβεις αν η αντίσταση πήρε φορτίο. Σε ψηφιακό ή έξυπνο μετρητή, συχνά φαίνεται και ένα απότομο ανέβασμα ισχύος, κοντά στην ισχύ της αντίστασης.
Ένας ακόμη πρακτικός τρόπος είναι να παρατηρήσεις πότε χρειάζεται πραγματικά να ανοίγεις την αντίσταση. Αν μετά από ηλιόλουστη ημέρα έχεις αρκετό ζεστό νερό, δεν υπάρχει λόγος να τη χρησιμοποιείς από συνήθεια. Αν αντίθετα μετά από συννεφιά ή πολλές χρήσεις το νερό δεν επαρκεί, τότε η υποβοήθηση μπορεί να είναι αναμενόμενη.
Λάθη που ανεβάζουν τις kWh χωρίς να το καταλάβεις
Το μεγαλύτερο λάθος είναι ο μόνιμα ανεβασμένος διακόπτης. Ακόμη κι αν δεν γράφει συνέχεια, αφήνει την αντίσταση έτοιμη να ενεργοποιηθεί κάθε φορά που πέφτει η θερμοκρασία του νερού.
Άλλο συχνό λάθος είναι ο πολύ υψηλός θερμοστάτης. Όσο πιο ψηλά ζητάς να φτάσει η θερμοκρασία, τόσο περισσότερο μπορεί να δουλέψει η αντίσταση. Η ρύθμιση πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και από τεχνικό όπου απαιτείται.
Επίσης, η κακή συντήρηση μπορεί να κάνει τον ηλιακό να αποδίδει λιγότερο. Σκονισμένοι συλλέκτες, σκίαση, άλατα στο μπόιλερ ή στην αντίσταση, φθαρμένες μονώσεις και προβλήματα στο κλειστό κύκλωμα μπορούν να οδηγήσουν σε περισσότερη χρήση ρεύματος.
Σημαντικό θέμα είναι και η ασφάλεια. Ηλεκτρολογικές εργασίες στον θερμοσίφωνα πρέπει να γίνονται μόνο από αδειούχο ηλεκτρολόγο. Επίσης, η ηλεκτρική αντίσταση δεν πρέπει να λειτουργεί όταν το μπόιλερ είναι άδειο από νερό. Για μεγάλα διαστήματα μη χρήσης, όπως διακοπές, ακολούθησε τις οδηγίες του κατασκευαστή· σε ορισμένες περιπτώσεις προτείνεται κάλυψη των συλλεκτών με αδιαφανές κάλυμμα για αποφυγή υπερθέρμανσης.
Πότε αξίζει να ελέγξεις τον λογαριασμό
Αν βλέπεις αυξημένες kWh το καλοκαίρι, δεν φταίει πάντα ο ηλιακός. Μπορεί να είναι το κλιματιστικό, το ψυγείο, κάποια συσκευή που δουλεύει πολλές ώρες ή συνδυασμός όλων αυτών. Όμως η αντίσταση του θερμοσίφωνα είναι από τα φορτία που μπορούν να προσθέσουν αρκετές kWh σε λίγο χρόνο.
Αν δεν είσαι σίγουρος από πού ανεβαίνει η κατανάλωση, μπορείς να ζητήσεις αξιολόγηση λογαριασμού στο VoltGo. Με έναν πρακτικό έλεγχο των kWh και των συνηθειών χρήσης, μπορεί να φανεί αν το πρόβλημα σχετίζεται με τον θερμοσίφωνα, το air condition ή άλλη συσκευή, χωρίς υπερβολές και χωρίς υποθέσεις.
